Handsondeerapparaat of penetrograaf: wat zijn de verschillen?
Gepubliceerd op 30-07-2025 door Ronald

Wil je een penetrometer kopen? Dan zit je goed. Met een penetrometer weet je direct hoe het zit met de penetratieweerstand van de bodem. Geen giswerk, maar meten is weten. Bij AIC Visser leveren we al jaren meetapparatuur van Eijkelkamp. Degelijk spul. Doet wat het moet doen. Maar dan komt de vraag: ga je voor een handsondeerapparaat (handpenetrometer) of een penetrograaf? We leggen het je simpel uit. Zodat je morgen gewoon aan de slag kunt.
Wat is een penetrometer?
Een penetrometer meet de weerstand van de bodem.
Je drukt een conus de grond in en meet hoeveel kracht dat kost.
Dat vertelt je direct iets over:
- draagkracht van de grond
- verdichte lagen
- geschiktheid voor fundering
- groeiomstandigheden van planten
Kort gezegd: je ziet wat er onder je voeten gebeurt.
Handsondeerapparaat: simpel, sterk en betaalbaar
De handpenetrometer is de meest gebruikte penetrometer.
Waarom? Omdat hij doet wat hij moet doen. Zonder gedoe.
Wat krijg je?
- Meetlichaam met manometer
- Meerdere conussen
- Sondeerstangen + verlengstukken
- Gereedschap en controleplaat
- Stevige koffer
Compact. Compleet. Klaar voor werk.
Hoe werkt een handpenetrometer?
Geen hogere wiskunde. Gewoon doen.
Stap voor stap meten
- Kies de juiste conus (zachte of harde bodem)
- Zet de penetrometer recht op de grond
- Duw met gelijke kracht naar beneden
- Houd ± 2 cm per seconde aan
- Lees de waarde af op de manometer
- Noteer je meting per diepte
Let op: duw gelijkmatig.
Ga je schokken? Dan klopt je meting niet meer.
Bekijk hieronder een tabel om te bepalen welke sondeerconus je moet gebruiken.

Meting berekenen (zo zit het)
De bodemweerstand bereken je zo:
q=F/A
Waarbij:
- q = penetratieweerstand
- F = gemeten kracht
- A = oppervlak van de conus
Voorbeeld
- Meting: 300 N
- Conus: 5 cm²
→ 300 / 5 = 60 N/cm²
→ = 600 kN/m²
→ = 0,6 MPa
Zo heb je direct een bruikbare waarde.
Waar gebruik je een handsondeerapparaat voor?
Je ziet ’m overal terug:
- Bodemonderzoek
- Controle van funderingen
- Verdichte lagen opsporen
- Landbouwtoepassingen
- Inspecties op locatie
Ideaal als je snel wilt schakelen.
Voordelen handpenetrometer
- Licht en draagbaar
- Snel inzetbaar
- Geen stroom nodig
- Nauwkeurige meting (±8%)
- Weinig onderhoud
- Betaalbare oplossing
Gewoon een werkpaard.
Penetrograaf: meten én registreren tegelijk
Wil je een stap verder? Dan kom je uit bij de penetrograaf.
Dit is de luxe variant van de penetrometer.
Groot verschil?
Hij registreert automatisch je metingen.
Geen losse notities. Geen rekenwerk achteraf.
Hij tekent direct een grafiek van de bodemopbouw.
Hoe werkt een penetrograaf?
De penetrograaf:
- meet via een gekalibreerde veer
- beweegt gelijktijdig over registratiepapier
- zet diepte om in een grafiek
Resultaat: een compleet bodemprofiel in één beweging.
En ja, gewoon mechanisch. Oud principe. Nog steeds ijzersterk.
Specificaties penetrograaf
- Meetbereik: tot 5 MPa
- Diepte: tot 0,8 meter
- Continue metingen mogelijk
- Inclusief registratiekaarten
Alles netjes vastgelegd. Dat werkt gewoon lekker.
Waar gebruik je een penetrograaf voor?
- Bodemprofielen maken
- Fundering controleren
- Wegenbouw en infra
- Ondergrondse tanks
- Boom- en groenonderzoek
- Analyse van wortelgroei
Voor wie het echt goed wil vastleggen.
Voordelen penetrograaf
- Automatische registratie
- Direct grafiek van de bodem
- Laat lagen duidelijk zien
- Minder kans op fouten
- Tijdbesparend
- Weerbestendig
Ideaal als je vaker meet en wilt vergelijken.
Handpenetrometer vs penetrograaf: wie wint?
Het is voor ons, laat staan de leek, niet te doen om een winnaar aan te wijzen. De een gaat voor een zo scherp mogelijke prijs, dus kiest die persoon de handpenetrograaf. De ander wil direct alle meetwaarden voor het nageslacht bewaren, dus kiest hij of zij de penetrograaf. Welke de beste van de twee is, is geheel afhankelijk van je wensen. Het enige dat wij kunnen doen, is de twee nog eens een keer met elkaar te vergelijken:

Welke penetrometer kies je?
Dat hangt af van je werkzaamheden.
- Werk je snel en praktisch? → handsondeerapparaat
- Wil je data en overzicht? → penetrograaf
Beide doen hun werk goed.
Het is geen wedstrijd. Het is kiezen wat bij je werkzaamheden past.
Penetrometer kopen? Dit is waar je op moet letten
- Type meting (snel vs. uitgebreid)
- Frequentie van gebruik
- Nauwkeurigheid die je nodig hebt
- Budget
- Werkomgeving (bouw, infra, landbouw)
Twijfel je? Gewoon even bellen. We denken mee.
Conclusie
Met een penetrometer haal je duidelijkheid in de grond.
Of je nu gaat voor simpel en snel, of volledig en automatisch.
Bij AIC Visser zeggen we het zo:
je moet kunnen vertrouwen op je meting. Punt.
Deel dit artikel